Câu mực đêm trên biển Quảng Bình (phần 1)

Câu mực đêm trên biển Quảng Bình

Bài : Chautuanvu
Ảnh : Chautuanvu, 67HN, Carodong,
Songnil và một số thành viên khác...

Đôi nét sơ bộ về các loài mực trên biển Quảng Bình 

Hàng năm ở biển Quảng Bình, cứ vào độ giữa hè, khi mà những cơn gió Phơn Tây nam hay còn gọi một cách dân dã là gió Lào bắt đầu lồng lộng thổi về từ phía tây dãy Trường Sơn hùng vĩ thì cũng là lúc bước vào mùa câu mực trên biển vào ban đêm. Đây là một trong những nghề câu truyền thống có từ lâu đời của ngư dân chuyên nghề đánh bắt hải sản bãi ngang ở nơi này. 

Bãi ngang là danh từ dùng để chỉ những vùng biển tính bắt đầu từ bờ trở ra khoảng mươi lăm hải lý đổ lại. Đây là những vùng biển nông, đáy chủ yếu là cát hoặc bùn. Chính vì cự ly đánh bắt khá gần bờ nên nghề đánh bắt hải sản bãi ngang mỗi chuyến đi biển ngư dân chỉ đi khoảng 5 đến 6 tiếng đồng hồ và thường đi về trong ngày. Phương tiện đơn giản chỉ là chiếc thúng, chiếc thuyền nan hoặc thuyền máy loại nhỏ. Dụng cụ đánh bắt là dàn lưới nhỏ, dàn đồ câu đơn giản, chiếc đèn măng xông hoặc dàn đèn neon được thắp sáng bằng điện từ ắc quy .v.v. Quá trình đánh bắt tuỳ theo từng con nước và mùa vụ mà họ xuất phát vào sáng sớm đi đến trưa về, hoặc từ chiều tối đến sáng hôm sau thì vào bến. Thường thì vào mùa nam, khoảng chiều tối ngư dân bắt đầu ra biển câu cá xóc, cá đù, câu mực đến sáng mới về, hoặc xuất phát từ sáng sớm đi câu cá nục, cá đục hoặc đi lưới cá đến trưa thì vào bến. 

Những loại mực đặc sản của Quảng Bình

Trên những vùng biển bãi ngang ở Quảng Bình có rất nhiều loại mực. Nhưng nổi tiếng nhất vẫn là mực cơm và mực ống. Mực cơm chỉ lớn nhất chỉ cỡ hai ngón tay và dài cỡ gang tay người lớn đổ lại, thịt có vị rất ngọt, không dai, ruột nén đầy trứng màu trắng nhỏ mịn ăn rất bùi. Mực ống lớn hơn, mình thuôn dài, có con dài 40 đến 50 phân, nặng 4 đến 5 lạng, thịt của chúng cũng rất ngọt và có mùi thơm rất đặc biệt. Ngoài hai loại mực kể trên, ở đây còn có nhiều loại mực khác như mực lá, mực nang .v.v.

Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho con nước vùng biển này độ mặn thích hợp với nhiều loại khoáng chất, vi sinh, phù du chứa trong nó cùng với nhiệt độ thích hợp đã làm cho chất lượng của các loài mực ở vùng này trở nên thơm ngon hơn hẳn mực ở các vùng khác. Chính vì thế những ai đã từng ghé qua và có dịp thưởng thức mực ở Quảng Bình đều có chung nhận xét rằng mực nơi đây quả là thơm ngon tuyệt hảo.


Dụng cụ câu mực

Mồi giả dùng để câu mực

Dụng cụ để câu mực cũng khá đơn giản, chỉ gồm một chiếc cần, một ống câu, một con mồi giả và một chiếc vợt để xúc mực thế là xong. Cần câu mực dài cỡ 1 mét được làm từ những cành tre đực nhẹ, mảnh mai nhưng rất dẻo dai. Ống câu có thể là ống nhựa hoặc các loại ống được làm từ gỗ xoan, gỗ mít hoặc thân cây lồ ô, mỗi ống câu chứa chừng trăm mét cước. Mồi câu mực thường là mồi giả được làm bằng nhựa hoặc gỗ, trên đó kết lông và có các hình vẽ màu sắc sặc sỡ, đôi khi còn có cả dạ quang phát sáng, ở phần đuôi mồi câu có gắn một đến hai chiếc rường câu để bắt mực.


Kỹ thuật câu mực ban đêm 

Để câu được mực ban đêm phải biết xem cơn gió, xem con nước để chọn thời điểm ra khơi thích hợp. Thường thì phải là mùa gió nam rành, tức là mùa gió Phơn Tây nam thổi cả ngày lẫn đêm không trở gió nồm. Cơn gió như vậy mặt biển rất êm, sóng rất nhẹ, nước biển rất trong mực mới thấy mồi để đeo bám. Ngược lại mùa gió nồm, mặt biển dậy sóng, con nước đục mờ như nước hến làm mực sẽ rất khó phát hiện ra mồi. 

Theo kinh nghiệm thì vào ban đêm mực rất khoái ánh sáng. Chính vì thế người ta mới sử dụng đèn để dụ mực tụ lại để câu. Trên mặt biển bao la thì việc dụ mực tụ lại để câu là việc làm quan trọng nhất. Chính vì thế thời điểm ra khơi thích hợp nhất là những đêm tối trời không trăng không sao, lúc đó mực có xu hướng tụ nhiều đến vùng sáng của dàn đèn trên các thuyền câu nên mới hy vọng câu được nhiều mực. Những đêm sáng trăng dàn đèn khó dụ mực tụ lại hơn nên năng suất chắc chắn sẽ thấp.

Sau khi đã chọn được điểm câu thích hợp, thuyền sẽ được neo lại, dàn đèn sẽ được bật lên để dụ mực tụ lại quanh thuyền. Chúng ta móc mồi tung vào vùng sáng do ánh đèn phát ra, để cho con mồi chìm sâu xuống đáy rồi mới bắt đầu nhịp nhịp giũ giũ sao cho con mồi chạy lên, dừng lại và chìm xuống … rồi lại chạy lên, dừng lại và chìm xuống … liên tục như vậy. Những chú mực đã bị ánh sáng dàn đèn trên thuyền dụ lại sẽ bị những màu sắc lấp lánh cùng những cử động của con mồi giả kích thích sẽ chạy theo đeo, bám, chụp, hút … vào mồi và sẽ bị rường câu mắc phải. Những lúc đó, chúng ta sẽ thấy cần câu trĩu nặng cùng với những chuyển động rần rật theo dây câu truyền lên tay thì chắc chắn chúng ta đã câu dính mực. Lúc này các bạn nên nhanh chóng kéo chúng lên, và tuỳ thời cơ để xách cổ chú mực lên luôn hay phải dùng vợt để xúc cho chắc ăn là tuỳ các bạn.

(Còn nữa...)